ข้อมูลผลงานวิจัยของคณาจารย์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ชื่อผลงานวิจัย : การขจัดกำมะถันในถ่านหินอัดก้อนโดยใช้ปูนขาว 
Library Call : วพ.2530 / 643 
สถานที่ตั้งห้องสมุด : ห้องสมุดคณะวิทยาศาสตร์
ตัวอย่างบทคัดย่อ : ถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงที่ถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมหลายประเภท และเศษถ่านหินเหลือทิ้งก็สามารถนำมาอัดก้อนเพื่อใช้ประโยชน์ต่อไปได้ ปัญหาหนึ่งที่เกิดขึ้นเมื่อนำถ่านหินอัดก้อนมาใช้งาน คือ มลภาวะจากก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ซึ่งเป็นผลมาจจากกกำมะถันในถ่านหิน จึงได้ศึกษาวิจัยถึงการขจัดกำมะถันในถ่านหินอุดก้อนโดยเติมปูนขาวในอัตราส่วนต่างๆ แคลเซียมออกไซด์ในปูนขาวจะทำปฏิกิริยาจับก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ที่เกิดขึ้นระหว่างการเผาไหม้ ตามสมการ ; CaO + SO2 + 1/2O2 ? CaSO4 CaSO4 ที่เกิดขึ้นจะอยู่ในเถ้าหลังการเผาไหม้นั่นเอง งานวิจัยนี้ศึกษาถึงตัวแปรที่มีผลต่อการขจัดกำมะถันเมื่อทำการเผาไหม้ถ่านหินอัดก้อนในสภาวะการใช้งานจริงในเตาหุงต้ม ตัวแปรดังกล่าวคือ อัตราส่วนโดยโมลของ CaO/S ตั้งแต่ 0 ถึง 4, ร้อยละดินเหนียวที่ใช้เป็นตัวประสานตั้งแต่ 0 ถึง 40 และคุณภาพของถ่านหินจากแหล่งต่างๆ ได้แก่ แหล่งแม่เมาะ, บางปูดำ, คลองหมวยเล็ก, บ้านปู และป่าคา จากผลการทดลองพบว่า ปูนขาวสามารถทำหน้าที่ขจัดกำมะถันในถ่านหินอัดก้อนได้ดีมาก กล่าวคือ ถ่านหินจากทุกแหล่งเมื่อเพิ่มปริมาณปูนขาว หรือเพิ่มอัตราส่วน CaO/S ในถ่านหินอัดก้อนกำมะถันที่ถูกปลดปล่อยไปในบรรยากาศเป็นมลภาวะถูกปูนขาวจับมาอยู่ในเถ้าในรูปสารประกอบซัลเฟตจึงทำให้กำมะถันรวม และกำมะถันซัลเฟตที่เหลือในเถ้าถ่านมีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว อัตราการเพิ่มขึ้นนี้จะช้าลงเมื่อ CaO/S มากกว่า 2 และคงที่เมื่อมีกำมะถันในเถ้าประมาณร้อยละ 90-95 เทียบกับกำมะถันรวมในถ่านหินเริ่มต้น แสดงว่ากำมะถันจากถ่านหินออกไปในบรรยากาศเพียงร้อยละ 5-10 เท่านั้น สำหรับดินเหนียวในถ่านหินอัดก้อนนั้น มีส่วนช่วยในการขจัดกำมะถันบ้างเล็กน้อย คือ เมื่อเพิ่มดินเหนียวจากร้อยละ 0 เป็น 40 กำมะถันรวมในเถ้าเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 10-15 และเมื่อเปรียบเทียบผลการทดลองของถ่านหินแหล่งต่างๆ แนวโน้มเป็นไปในทำนองเดียวกัน โดยสรุปแล้ว ถ่านหินอัดก้อนจากแหล่งที่สำคัญในประเทศไทย อัตราส่วน CaO/S ที่เหมาะสมอยู่ในช่วง 2.0-2.5 และดินเหนียวร้อยละ 20 ซึ่งจะให้ถ่านหินอัดก้อนคุณภาพดี ประสิทธิภาพการใช้งานสูง ในขณะเดียวกันไม่ก่อให้เกิดปัญหามลภาวะต่อสิ่งแวดล้อมด้วย