ข้อมูลผลงานวิจัยของคณาจารย์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ชื่อผลงานวิจัย : สารที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพจากหางไหลขาว, หนามแดง และหนามพรม
Library Call : วพด52/1308
สถานที่ตั้งห้องสมุด : ห้องสมุดคณะเภสัชศาตร์
ตัวอย่างบทคัดย่อ : การศึกษาทางพฤกษเคมีของรากหางไหลขาว สามารถแยกสารใหม่ในกลุ่ม rotenoid ได้ 1 ชนิด คือ 6-oxo-dehydroelliptone และอีก 6 ชนิดเป็นสารที่เคยมีรายงานมาแล้ว คือ 12-deoxo-12?-acetoxyelliptone, 12a-hydroxyelliptone, tephrosin, dehydroelliptone, deguelin และ elliptone การศึกษาทางพฤกษเคมีของลำต้นหนามแดง สามารถแยกสารใหม่ 2 ชนิด คือ (6S,7R,8R)-7a-[(?-glucopyranosyl)oxy]lyoniresinol และ carandoside นอกจากนี้ยังพบสารที่มีรายงานมาแล้วอีก 3 ชนิด ได้แก่ (6R,7S,8S)-7a-[(?-glucopyranosyl)oxy]lyoniresinol, (-)-carissanol และ (-)-nortrachelogenin. ส่วนการศึกษาทางพฤกษเคมีของลำต้นหนามพรม พบสารที่มีรายงานมาแล้ว 12 ชนิด ได้แก่ (-)-carissanol, (-)-nortrachelogenin, scopoletin, (-)-carinol, (+)-cycloolivil, (+)-8-hydroxypinoresinol, (-)-olivil, (-)-secoisolariciresinol, (+)-pinoresinol, carissone, digitoxigenin 3-O-?-D-digitalopyranoside และ evomonoside การพิสูจน์โครงสร้างทางเคมีของสารที่แยกได้นี้ อาศัยการวิเคราะห์สเปคตรัมของ UV, IR, MS และ NMR ร่วมกับการเปรียบเทียบข้อมูลของสารที่ทราบโครงสร้างแล้ว ได้ทำการทดลองฤทธิ์จับอนุมูลอิสระ, ฤทธิ์ต้านไวรัสเริม, ฤทธิ์ต้านแบคทีเรียและฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์ของสารที่สกัดแยกได้ พบว่า สารจำพวก lignan จำนวน 10 ชนิดมีฤทธิ์ปานกลางในการจับอนุมูลอิสระ ขณะที่สารอีก 2 ชนิดมีฤทธิ์อ่อน มีสาร 2 ชนิดคือ tephrosin และ elliptone ที่มีฤทธิ์ปานกลางในการต้านไวรัสเริมทั้งสองชนิด และในการทดลองทั้งแบบ post-treatment และ inactivation ส่วน evomonoside นั้นมีฤทธิ์ปานกลางในการต้านไวรัสเริมทั้งสองชนิดเฉพาะในการทดลองแบบ inactivation เท่านั้น นอกจากนี้ไม่มีสารใดเลยที่มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย อย่างไรก็ตาม พบว่ามีสารบางชนิดมีฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์ สารที่น่าสนใจ คือ elliptone ที่มีฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์เฉพาะเจาะจงในเซลล์มะเร็งชนิด A549 และ MCF7 เมื่อเปรียบเทียบกับเซลล์ปกติชนิด WI-38